Cіздің ойыңызша, Сіздің бөліністе кадрлар қандай ұстаным бойынша қалыптасады? (По вашему мнению, по какому принципу ПРЕИМУЩЕСТВЕННО формируется кадровый состав  )

1. Жерлестік қағидат бойынша (по принципу землячества 
2. Команда принцепі бойынша ( по принципу команды, каждый руководтитель приводит свою команду
3. Басшылыққа жеке берілгендік қағидасы бойынша ( по принципу личной преданности руководству )
4. Кәсіби қасиеттері бойынша ( по профессиональным качествам )
5. Ұлттық белгісі бойынша ( по национальному признаку )
6. Лауазымды сатып алу арқылы ( Через покупку должности )
7. Еңбек еткен жылдары бойынша біртіндеп қызметтік өсу арқылы ( через постеменный служеьный рост)

Сіздің ойынызша, мектеп ішінде қандай қағидаларда сыбайлас жемқорлық әрекеттері жиі орын алады? ( Как вы считаете, в каких ситуациях чаще всего происходят коррупционные дествия внутри системы )

1. Лауазымға тағайындалған кезіңде ( при назначении на должности )
2. Бір лауазымнан екіншісіне ауыстыру кезінде ( при переводе с одной должности на другую)
3. Бақылаушы органдар тарапынан тексерулер жүргізу кезінде ( при проведении проверок со стороны контролирующих органов )
4. Другое 

Егер ақша жинау тәжірибесі болса, онда көбінесе ) Если практикуется сбор денежных средств, то чаще всего? )

1. Әріптестерінің туған күніңдеріне, ұжымжық іс шараларға, жерлеуге ( на дни рождения коллег, коллегтивных мерроприятия, на похороны )
2. Басшылардың жеке мәселелерін шешу үшін ( для решения личных вопросов руководителей)
3. Белгілі бір іс шаралар бойынша басшыларға арналған сыйлықтарға ( на подарки для руководителей по определенным мерропприятиям)
4. Другое 

Сіздің бөліністі әртүрлі ұйымдастырушылық мәселелерді шешу үшін бейресми ақша жинау тәжірибесі бар ма ? ( Существует ли в Вашем подрозделении практика неофициальных денежных взносов для решения различных организационных вопросов? )

1. Жоқ, ондай тәжирибе жоқ ( нет , не практикуется )
2. Кейде қолданылады ( практикуется изредка )
3. Жиі қолданылады ( практикуется часто )
4. Другое

Сіздің мектебіңізде газетке тіркелу бар ма ?

1. Иә , біз оқу жылының басында газетке тіркелеміз ( да, мы подписываемся каждый раз в начале учебного года )
2. Бізді күштеп газетке тіркейді ( Нас заставляют подписыватся )
3. Жоқ,  газет журналдарға тіркелу біздің мекемемізде жоқ ( нет, у нас не никакие подпыски )
4. Другое

Қоғамда сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатты насихаттау және парасаттылық идеологиясын қалыптастыру мақсатында мектеп ұстаздарынан сауалнама алынды. Сауалнама қорытындысы бойынша мектепте сыбайлас жемқорлықтың орын алмағаны белгілі болды.

Дөңгелек үстелдің мақсаты: 

         Қоғамның әртүрлі орталарындағы сыбайлас жемқорлықтың алдын – алу, профилактикалық жұмыстарын насихаттау; сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы заңдарды негізге ала отырып, құқықтық мағлұмат беру,білімдерін дағдыландыру; саяси өмірден хабардар жеке тұлғаны қалыптастыра отырып, шәкірттердің еркін сөйлеуіне, қоғамға деген өз ой - пікірлерімен санасуға жағдай жасау, ҚР-на адал қызмет етуге, Ата заңды құрметтеуге, адамгершілікке тәрбиелеу.

Дөңгелек үстелдің көрнекілігі: Тақырыптық слайд, бейнеролик.

Дөңгелек үстелдің өту әдісі: піралмасу , сөздік

Дөңгелек үстелдің барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі:

1) мақсатын айту

2) қатысушылармен таныстыру

 1.Мектеп әкімшілігі

2. Мектеп инспекторы

3. Мектеп ұжымы

IІ.Негізгі бөлім 

Баяндамалар тыңдау:

 А.«Сыбайлас жемқорлық» -деген не?

 Б. Жемқорлықтың пайда болуымен күресу.

 В. «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» заңнамалары

 С. Қазақстандағы «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес» шаралары мен

әдістері.

            «Сыбайлас жемқорлық» - деген түсінік мағынасына этимологиялық тұрғысында қарау, мұны «параға сатып алу», «пара» ретінде, «соrruptio» деген латын сөзін алып, анықтауға, пара сатып алу» -деген түсінік бергенде а қарсы іс – әрекетті білдірген. Орыс тілінің түсіндірме сөздігі сыбайлас – жемқорлықты пара беріп сатып алу, лауазымды адамдардың, саяси қайраткерлердің сатқындығы ретінде сипатталады.Қоғамдағы лауазымдық өкілеттілікті асыра пайдалануды, билік етуді немесе лауазымдық өкілеттілікті арттыру, қызметтік жалғандық, сеніп тапсырылған мүліктерді ұрлау және иелену, біле тұра өтірік айғақ көрсетуді, куәларды, жәбірленушілерді немесе сарапшыларды сатып алу, сот шешімдерін, үкімдерін және басқаларды лауазымдық тұлғалардың орындамауы, сыбайласқан байланыстарды қолдау жиі кездесетінін көрсетіп отыр.Қарапайым түсінік бойынша бәрінен бұрын сыбайлас жемқорлықты мемлекеттік қызметпенбайланыстырады. Бар беталысқа қарамастан және басқа салада – үкімет билігі және жеке кәсіпкерлердің әкімшілігі сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманы таратуда – мемлекеттік лауазымдық тұлғалар арасында сыбайлас жемқорлықпен күресуге бағытталған заң аса егжей – тегжейлі әзірленген. Шынында да мемлекеттік қызметшілер анағұрлым ауқымды дискрециялық өкілеттілікті иелене және көбінде бақылаусыз әрекет ете отырып, өз мүдделерінде және мемлекеттік мүддесіне қарамастан лауазымдық мансаптығын қолданудың барлық мүмкіндігін иелене алады.

ҚР «Сыбайлас – жемқорлықпен күрес туралы» заңы сыбайлас – жемқорлыққа келесідей анықтама береді. Ол: «...мемлекеттік міндеттерді орындайтын адамдар, сондай – ақ соларға теңелген адамдар, тікелей өзі немесе делдал арқылы өздерінің лауазымды құзыреттерін және онымен байланысты мүмкіншілікті немесе өз құзыреттерін басқаша пайдаланып мүліктік пайда алу үшін заңмен қарастырылмаған мүліктік жайлылықты және артықшылықты қабылдау, сондай – ақ жеке және заңды тұлғалармен аталмыш жайлылықты және артықшылықты оларға заңсыз беруге осы адамдарды парамен сатып алу».Сыбайлас жемқорлықпен күрестің негізгі қағидаларын сақтау және жүзеге асыру сыбайлас – жемқорлықпен күресте өте маңызды. Сонымен қатар «Сыбайлас жемқорлықтың» пайда болуымен күресудің бірнеше әдістері ұсынылды:

Заңды қатайтып және оның орындалуын қатаң қадағалау, сол арқылы жазалау қаупін күшейту.

Лауазымды адамдарға ережелер мен заңдарды бұзбай өздерінің кірістерін көбейтуге мүмкіндік беретін экономикалық механизмдерді туғызу.

Нарық пен бәсекелестіктің рөлін күшейту, сол арқылы сыбайлас жемқорлықтан түсетін ықтимал пайданың көлемін азайту.

Қазақстанда сондай – ақ сыбайлас жемқорлық үшін қылмыстық, тәртіп, әкімшілік жауапкершілікті реттейтін арнайы нормативтік – құқықтық актілер де қабылданды. Оларға «Мемлекет қызмет туралы» (1995) және «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» (1998) ҚР заңдары жатады.

IV. Жағдаяттарды шешу, талдау

1. Қала ішіндегі автобустардың кейбіреулері тендер ұтып алады да, қала ішінде жолаушыларды тасымалдау барысында көптеген қателіктер жасап жатады. Мысалға автобусқа адамдарды санынан артық отырғызу, аялдамасы жоқ жерлерде тоқтап, адамдарды үсті - үстіне алу жемқорлыққа жата ма? (шофер, басқарушы директор, инженер арасындағы сыбайластық жемқорлықты көрсету)

2.Компьютер ойнауға ақша таба алмай отырған Ерлан мен Марат біраз ақылдасады. Ерланның есіне асханада ақша майдалатқан Қайрат түседі. Сол Қайратты қорқытып, ақшасын тартып алу керектігін Маратқа айтады. Сол мезетте келе жатқан Қайратты Марат алдап шақырады. Ойында арам ойы жоқ Қайратты Ерлан келіп бас салып, ақша тауып беруін талап етеді. Алғашқыда ойын екен деп ойлаған ол ақшасының жоқ екендігін айтса да, соңынан бұл істің қалжың емес екендігін ұғып, қалтасындағы бар ақшасын бере салады. Аман - есен құтылғанына қуанған ол анасына айтатындығын ескертеді. Ерлан мен Марат егер бұл істі біреуге айтсаң, онда жақсылық болмайтындығын Қайратқа жақсылап ұғындырады.

Сұрақтар: 

1. Осы көріністе баланың қандай құқығы шектелген? 

2. Ерлан мен Марат қандай қылмыс жасады? 

3. Ерлан мен Мараттың қылмыс жасауына не себеп болды?

3. Нұрлан 5 - сыныпта оқиды. Нұрланның білім алуға деген талабы жақсы. Оқыса жақсы оқитын оқушылар қатарынан орын аларлық қабілеті бар. Бірақ ата - анасының тәрбиесі баланы жолдан тайдырады. Нұрланның ата - анасы бала тәрбиесіне жауапсыз қарайды. Баланы сабақтан себепсіз жиі қалдырады, кейде тіпті апталап келмей қалатын кездері де болады. Мектепте, сыныпта ата - аналарға байланысты өтетін жиындарға да келмейді. Сынып жетекшісі осы жағдайға байланысты Нұрланның үйіне барып, ата - анасымен бірнеше рет әңгіме жүргізгенімен еш нәтиже шықпайды. Ата - анасы құрғақ уәде беріп құр шығарып салады. Бірер күн өткен соң жаңағы оқиға қайта қайталанады. Білім алу баланың басты міндеті екенін біле тұра оны орындауда әке - шешесі салғырттық танытады.

Сұрақтар:

 1. Нұрланның ата - анасының қылығын қалай бағалайсыздар?

2.Сынып жетекшісінің орнында болсаңыз не істер едіңіз? 

3. Ата - ананың бала алдындағы міндеттері қандай?

4.Мұғалімге мерекелерде гүл шоқтарын сыйлау жемқорлыққа жатады ма?

5. Емделіп болған науқас дәрігерге өзінің алғысын белгілі - бір сыйлықты ( гүл, сағат, портрет.....) сыйласа жемқорлыққа жатады ма?

6. Жоғарғы оқу орындарында білім алушылар, емтихан уақытында оқытушыларына үстел жасаса, бағалы сыйлық әперсе, жемқорлыққа жатады ма?

4.Алматы қаласының тұрғыны Төрекулов «Иегов куәлары» деген діни сектаға қатыса бастады. Арада біраз уақыт өткенде оған 12 жастағы ұлы Фархатты да тартты. Төрекуловтың әйелі бастапқы бұған онша мән бермесе де, бірақ күйеуі Фархатқа бірнеше сағат намаз оқытып, діни әдебиеттерді оқуға күштегенде мазасыздана бастады. Әйелінің бұл жөніндегі ренішінен тиісті нәтиже шықпады.Төрекулов бір айдан кейін мектепгі әдепсіздік пайда бермейді деген желеу етіп ұлын мектепке жібермей қойды. Баласының тағдырына алаң болған Төрекулова заңгердің көмегіне жүгінді.

Сұрақтар: Әкесі Фархаттың қандай құқығын бұзып отыр? Некелік отбасылық заңда ата-аналардың өз балаларының құқықтарын бұзғаны үшін оларды жауапкершілікке тарту көзделген бе?

V.Қорытынды

Қоғам дамуының жаңа жолын таңдап, уақыттан туындаған әр түрлі кеселдермен айығуды міндет етіп қойдық. Ол жол-Президентіміз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың бастауымен алға қойылған сыбайлас жемқорлықпен күрес жолы. Әрине, біздің қоғамда сыбайлас жемқорлыққа орын жоқ. Қоғамның барлық күш-жігерін біріктіріп, осы дерттің одан әрі ушықпауы үшін оны тоқтатудың барлық амалдарын қолдану арқылы ғана бұл құбылысқа тиімді түрде қарсы тұруға болады.

Құрметті, ұстаздар, әрқашан да адамдық жақсы қасиеттерді сақтап, мақсатты нәтижелерге жету үшін, өз мүмкіншіліктеріңмен жетуге тырысыңдар. Адамға өмір бір-ақ рет беріледі. Сол өмірді әр жылын жарық күнде, бейбіт өмірде өткізу бәріміздің міндетіміз!